Hooi als hoofdgerecht

In de natuur eten konijnen voornamelijk gras, maar als huisdier is dit hooi. Niet ieder baasje heeft gras tot de beschikking. Niet alleen vormt hooi een uitgebalanceerd dieet, maar het stimuleert de dieren om dagelijks een paar uur te kauwen. Al kauwend slijten de tanden en kiezen. Dit is van levensbelang, want het verkleint de kans op een slechte voedingsbalans en een abnormaal gebit. De zachte nachtkeutels worden opgegeten, waarbij eiwitten, vitaminen en vocht worden opgenomen in het lichaam.

Slijten en groeien

Het eten wordt afgesneden en verkleind met de snijtanden, zodat de kiezen het kunnen vermalen. De kiezelzuren en andere mineraaldeeltjes uit het gras, maken langdurig kauwen noodzakelijk. Het gebit slijt flink af, maar dit wordt gecompenseerd door de snelle groei van het gebit (kiezen 1mm per week, snijtanden 1mm per dag). Doordat de tanden en kiezen van konijnen en cavia's blijven groeien, kunnen ze ook blijven kauwen. Eten ze te weinig slijtage veroorzakend materiaal (hooi), dan begint het gebit al binnen enkele dagen te veranderen. Worden wilde konijnen gevangen en op een commercieel voer gezet, dan zijn de kiezen binnen twee weken duidelijk langer geworden. Normaal komen de kiezen in rust niet op elkaar. Gebeurt dat wel, dan beginnen de problemen.


Gebitsproblemen

Het meest voorkomende probleem zijn abnormaal gevormde tanden en/of kiezen. Ze zijn te lang gegroeid, met haken richting wang of tong. Soms vormen ze een brug over de tong heen, waardoor eten niet meer mogelijk is. De gevolgen hiervan zijn: wonden in tong of wang, uitrekking van de kauwspieren of gewrichtskapsels, vermagering (doordat ze niet kunnen eten) en 'algemeen ziek zijn'. Een ander probleem is het op elkaar drukken van tanden en/of kiezen. Daardoor groeien de wortels de kaak in en dwars erdoor. De gevolgen hiervan zijn: pijn (kwijlen), abces (zwelling van het gezicht), dichtdrukken traankanaal (ooguitvloeiing) en ook 'algemeen ziek zijn'.
De oorzaak van al deze gebitsproblemen is meestal verkeerde voeding, dat wil zeggen te veel calorieën (te kort kauwen), te zacht eten (te weinig kauwen), zaden, graan en pellets (te weinig slijtend kauwen). Naast voeding kunnen andere oorzaken zijn: ontwikkelingsproblemen, erfelijk, stofwisselingsstoornis, tumor, toxinen of trauma.

Als huisdier

Konijnen en cavia's als huisdier hebben geen calorierijke voeding nodig. Het gemengde knaagdierenvoer, dan wel de pellets, zijn meer geschikt voor commercieel gehouden dieren (fokdieren of slachtdieren). Voor een lang leven als huisdier is kauwen belangrijker dan de calorieën. Van het knaagdierenvoer wordt alleen gegeten wat lekker is. Langdurige kiesactie is niet nodig bij calorierijk voer, of bij 'kiezensparend' eten (sla, andijvie, wortel, lof, etc.). Daardoor worden de kiezen en de snijtanden te lang en worden de nachtkeutels onvoldoende opgegeten. Deze blijven vaak in anus of vacht zitten en doen dan aan diarree denken.


Het goede dieet 

Een goed dieet bestaat uit vers gras en hooi. Vers gras kan worden in gevroren. Nat gras (ten gevolge van afspoelen of regen) kan beter worden (af)gedroogd voordat de dieren het krijgen. Gras geeft de kiezen meer te doen dan hooi en stro en bevat alles wat nodig is in de juiste samenstelling. Cavia's hebben altijd extra vitamine C nodig (ook naast commercieel voer), omdat zij dit, net als de mens, niet zelf kunnen produceren. Een goede mogelijkheid hiervoor is iedere dag een 1/4 tabletje van 50 mg vitamine C te geven, wat u in de winkel kunt kopen als smakelijke tabletjes met sinaasappelsmaak. Doordat minder calorierijk voer wordt gegeven, worden de nachtkeutels 'gerecycled' en worden de kiezen flink lang gebruikt (slijtage). Bovendien gebeurt dit met de juiste, slijtende, zijdelingse beweging.

Therapie

  • Voeding verbeteren. Commercieel voer vervangen door hooi of gras. Na behandeling is het soms nodig het dier te voeren met fijngeknipt gras en/of dwangvoeding tot het dier weer zelf gaat eten. De pijnlijk uitgerekte kauwspieren herstellen na enkele dagen. Pijnstiller kunnen hierbij helpen.
  • Snijtanden en kiezen inkorten. De tanden en kiezen worden ingekort tot de normale lengte en de normale richting is verkregen. De gebeurd altijd onder algehele narcose. Soms moet dit na enkele weken worden herhaald, afhankelijk van de ernst van de afwijking.
  • Het maken van een dentale röntgenfoto. Dit is soms nodig om de wortels te kunnen beoordelen. Zo kunnen we bepalen hoeveel de snijtanden kunnen worden ingekort. Evt. abcessen moeten chirurgisch verwijderd worden.

De vooruitzichten op beterschap is goed bij de behandeling van beginnende afwijkingen. Hoe ouder en erger de problemen zijn, hoe groter de wortelafwijkingen in de kaak en hoe vaker de behandeling herhaald zal moeten worden.

Voor meer vragen over de behandelmogelijkheden neem gerust contact met ons op of maak een afspraak.